ANGELOS
ENGELEN De aankondiging aan Maria van de geboorte van Jezus door aartsengel GabriŽl kenmerkt de rol van de engel: de "Angelos", de hemelse boodschapper, een geloofwaardige verkondiger van Gods wil, daar waar profeten dikwijls niet gehoord worden. Buiten werkuren houden engelen zich bezig met het, in grote getale, bezingen van Gods glorie. In de beeldende kunst begeleiden ze zich daarbij op hemelse instrumenten. In het vroege Hebreeuwse geloof zijn engelen stoffelijk, en mengen zich tussen de mensen, waar ze pas herkend worden wanneer ze hunboodschap uitspreken. In de laatste eeuw voor Christus verliezen ze hun lichamelijkheid, en worden ze spirituele wezens, die slechts op etherische wijze hun bestaan aan de mens kenbaar kunnen maken.Er ontstaat dan een levendige engelencultus, die tot uitdrukking komt in de Joodse apocriefe werken. De gevleugelde engel, zoals wij die kennen, ontstaat in de vierde eeuw, naar analogie van gevleugelde figuren uit de klassieke oudheid zoals Nike. In de middeleeuwen worden de engelen hiŽrarchisch gerangschikt in negen "koren", te beginnen met de Seraphijnen (in liefde het dichtst bij God), gevolgd door de Cherubijnen (ingewijden in Gods geheim) en de Tronen (kenners van Gods schepping). Na de Heerschappijen, Machten en Krachten komen de Overheden en de Aartsengelen, die de belangrijkste boodschappen brengen. De gewone engelen kondigen de minder belangrijke dingen aan. Een aparte categorie wordt gevormd door de beschermengelen, die de mens bijstaan in het maken van de juiste keuzes in het aardse bestaan. "Putti" maken evenmin deel uit van de "koren". Deze mollige engelen zijn pas ontstaan in de renaissance, geÔnspireerd op klassieke mythologische voorstellingen. De putto illustreert hoe de onstoffelijke engelen in de kunstgeschiedenis vele verschijningsvormen kennen, gebaseerd op heersende religieuze overtuigingen en op de kunstzinnige smaak van de betreffende periode.

<< vorige pagina

volgende pagina >>